Tadilat Sözleşmesi Nasıl Yapılır? İmzadan Önce 9 Kritik Madde
Doğru bir tadilat sözleşmesi, yapılacak işin kapsamını, kullanılacak malzemeyi, süreyi, ödeme planını, ek işlerin nasıl fiyatlanacağını ve garantiyi açıkça yazan, iki tarafın imzaladığı belgedir. Sözlü anlaşmayla başlayan tadilatlarda sorunların çoğu ustalıktan değil, yazılmamış beklentilerden çıkar. “Banyo yenilenecek” cümlesi ev sahibi için duvardan tavana her şeyi kapsarken, uygulayıcı için yalnızca seramik ve vitrifiye değişimi olabilir.
Bu yazıda bir daire, banyo, mutfak ya da iş yeri tadilatına başlamadan önce sözleşmede mutlaka bulunması gereken maddeleri, sık yapılan hataları ve imza öncesi kontrol listesini sade bir dille anlatıyoruz. Amaç hukuki bir metin ezberlemek değil, ileride “bu da dahil miydi?” sorusunu hiç sormamaktır.
Tadilat Sözleşmesi Neden Gereklidir?
Tadilat sözleşmesi, iki tarafın aynı işi aynı şekilde anladığını belgeleyerek fiyat, süre ve kalite tartışmalarını işin başında önler. Hukuken tadilat işleri çoğunlukla Türk Borçlar Kanunu’ndaki eser sözleşmesi kapsamında değerlendirilir; yani yüklenici belirli bir sonucu teslim etmeyi, iş sahibi de bedeli ödemeyi üstlenir. Ancak kanunun genel hükümleri sizin evinizdeki prizin yerini, seramiğin ebadını ya da teslim tarihini bilmez. Bunları ancak siz yazabilirsiniz.
Yazılı bir metin yalnızca ev sahibini değil, işi yapan tarafı da korur. Kapsamı net bir sözleşme, sonradan çıkan taleplerin “ek iş” olarak konuşulmasını kolaylaştırır ve iki tarafı da tahmin yürütmekten kurtarır. Bu nedenle sözleşmeyi bir güvensizlik işareti değil, iyi planlamanın doğal sonucu olarak görmek gerekir.
Tadilat Sözleşmesinde Bulunması Gereken 9 Madde
Sağlam bir tadilat sözleşmesinin omurgası; taraflar, kapsam, malzeme, süre, bedel, ödeme, ek işler, garanti ve fesih koşullarından oluşur. Aşağıdaki maddeler küçük bir banyo yenilemesinden anahtar teslim daire tadilatına kadar her ölçekte geçerlidir.
1. Taraflar ve iş yeri bilgisi
Ev sahibinin ve yüklenicinin açık kimlik ya da unvan bilgileri, vergi numarası ve işin yapılacağı adres yazılmalıdır. Şirketle çalışıyorsanız sözleşmeyi imzalayan kişinin yetkili olduğundan emin olun.
2. İşin kapsamı ve kalem listesi
Sözleşmenin en önemli bölümü budur. Her mahal için yapılacak işler tek tek sıralanmalıdır: söküm, moloz atımı, tesisat, şap, su yalıtımı, seramik, alçı, boya, montaj gibi. Kapsamı netleştirmenin en iyi yolu sözleşmeden önce titiz bir keşif yapmaktır; bunun adımlarını ev tadilatında keşif nasıl yapılır yazımızda ayrıntılı anlattık. Kapsam dışında kalan işlerin de ayrıca yazılması, en az dahil olanlar kadar faydalıdır.
3. Malzeme marka, model ve sınıfı
“Birinci kalite seramik” ya da “iyi marka batarya” ifadesi yeterli değildir. Marka, seri, ebat, renk kodu ve gerekirse metrekare birim fiyatı yazılmalıdır. Malzemeyi kimin alacağı, nakliye ve fireden kimin sorumlu olduğu da belirtilmelidir.
4. Başlangıç ve teslim tarihi
İşin başlama tarihi, tahmini teslim tarihi ve gecikmeye yol açabilecek durumlar (malzeme tedarik gecikmesi, ev sahibinden kaynaklı değişiklikler, hava koşulları) yazılmalıdır. İsterseniz makul bir gecikme bedeli ya da indirimi de karşılıklı olarak kararlaştırabilirsiniz.
5. Toplam bedel ve fiyatın türü
Bedelin götürü mü (sabit toplam), yoksa birim fiyat üzerinden mi hesaplanacağı açıkça yazılmalıdır. Birim fiyatlı işlerde metrajın nasıl ölçüleceği, KDV’nin dahil olup olmadığı ve fiyatın hangi tarihe kadar geçerli olduğu netleştirilmelidir.
6. Ödeme planı
Ödemelerin hangi aşamada, ne oranda yapılacağı ve hangi yolla ödeneceği yazılmalıdır. Bu konuyu aşağıda ayrı bir başlıkta ele alıyoruz.
7. Ek iş ve değişiklik prosedürü
Tadilatın ortasında çıkan sürprizlerin nasıl fiyatlanacağı ve kimin onayıyla yapılacağı önceden belirlenmelidir.
8. Garanti ve kusur giderme
Hangi işin ne kadar süreyle garanti altında olduğu, kusur bildirildiğinde ne kadar sürede müdahale edileceği yazılmalıdır.
9. Fesih ve anlaşmazlık durumu
İşin yarıda kalması hâlinde yapılan kısmın nasıl tespit edileceği ve ödemenin nasıl hesaplanacağı ile anlaşmazlıkta hangi yola gidileceği belirtilmelidir.
Tadilat Sözleşmesinde Ödeme Planı Nasıl Kurulmalı?
En sağlıklı ödeme planı, paranın işin ilerleyişine bağlı olarak, ölçülebilir aşamalar tamamlandıkça ödendiği plandır. Tüm bedeli peşin vermek ev sahibini, hiç avans vermemek ise malzeme alması gereken yükleniciyi zor durumda bırakır. Dengeli bir plan için şu yaklaşım işe yarar:
- Başlangıç avansı: Malzeme siparişi ve ilk iş kalemleri için makul bir oran.
- Ara hakedişler: Söküm ve tesisatın bitmesi, şap ve yalıtımın tamamlanması, seramik ve alçının bitmesi gibi gözle kontrol edilebilir aşamalara bağlı ödemeler.
- Teslim ödemesi: Eksikler giderilip iş teslim alındıktan sonra yapılan son ödeme.
- Ödeme yolu: Banka havalesi gibi kayıt bırakan yöntemler tercih edilmeli, her ödeme için yazılı alındı ya da fatura istenmelidir.
Bütçenin baştan doğru kurulması, ödeme planını da gerçekçi kılar. Bunun için anahtar teslim maliyeti nasıl planlanır yazımız iyi bir başlangıç noktasıdır.
Ek İşler ve Değişiklikler Sözleşmeye Nasıl Yazılmalı?
Ek işler, ancak yazılı onayınız ve önceden bildirilmiş fiyatıyla yapılmalıdır; sözleşme bunu açık bir kural olarak koymalıdır. Eski dairelerde duvar açıldığında çürümüş boru, zayıf elektrik hattı ya da beklenmedik nem çıkması olağandır. Sorun bu sürprizlerin varlığı değil, nasıl yönetildiğidir.
Sözleşmeye şu ifadelerin eklenmesi önerilir:
- Kapsam dışı her iş için, başlamadan önce kalem, miktar ve fiyat içeren kısa bir ek tutanak hazırlanır.
- Ek iş, ev sahibinin yazılı onayı (imzalı tutanak ya da mesajla açık onay) olmadan yapılmaz.
- Ek işin teslim süresine etkisi aynı tutanakta belirtilir.
- Ev sahibinin talep ettiği değişikliklerde (seramik değiştirme, priz ekleme gibi) bedel ve süre farkı da aynı yöntemle yazılır.
Bu düzen, işin sonunda beklenmedik bir faturayla karşılaşmanızı önler. Ayrıca yükleniciyle çalışmaya karar vermeden önce onun bu tür süreçleri nasıl yönettiğini sorgulamak gerekir; ev tadilatında taşeron nasıl seçilir yazımızdaki kriterler bu açıdan da yol gösterir.
Garanti, Teslim ve Anlaşmazlık Maddeleri
Garanti maddesi, işin bittikten sonra da sahiplenileceğinin yazılı güvencesidir ve kalem bazında süre içermelidir. Örneğin su yalıtımı, tesisat ve seramik işçiliği için ayrı garanti süreleri tanımlanabilir. Malzemenin üretici garantisi ile uygulama garantisinin farklı şeyler olduğu da açıkça belirtilmelidir: batarya arızası üreticiyi, yanlış montajdan kaynaklı sızıntı uygulayıcıyı ilgilendirir.
Teslim maddesinde şu noktalar yer almalıdır:
- İşin bittiğinin nasıl tespit edileceği (ortak teslim kontrolü ve imzalı teslim tutanağı).
- Teslimde tespit edilen eksiklerin hangi sürede giderileceği.
- Moloz, ambalaj ve şantiye temizliğinin kime ait olduğu.
- Tesisat şeması, malzeme faturaları ve garanti belgelerinin teslim edileceği.
Teslim kontrolünü sistemli yapmak için tadilat teslim alırken nelere bakılır kontrol listemizi sözleşmeye ek olarak da kullanabilirsiniz. Anlaşmazlık maddesinde ise önce yazılı bildirim ve görüşme yoluyla çözüm aranacağı, gerekirse bağımsız bir teknik kişiye tespit yaptırılacağı ve son çare olarak yetkili mercilere gidileceği belirtilebilir. Bu konularda tereddüdünüz varsa bir hukukçudan görüş almak her zaman en doğrusudur.
İmzadan Önce Tadilat Sözleşmesi Kontrol Listesi
İmzadan önce sözleşmeyi keşif notları ve teklifle yan yana koyup her kalemin karşılığını aramak, sonradan çıkacak sorunların büyük kısmını ortadan kaldırır. Kısa bir kontrol listesi:
- Teklifteki her kalem sözleşmede ya da ekinde yer alıyor mu?
- Malzemelerin marka, seri ve ebatları yazılı mı?
- Kapsam dışı işler açıkça belirtilmiş mi?
- Fiyat KDV dahil mi, hariç mi; geçerlilik süresi var mı?
- Ödemeler ölçülebilir aşamalara bağlı mı?
- Ek iş için yazılı onay şartı var mı?
- Başlangıç ve teslim tarihleri ile gecikme koşulları yazılı mı?
- Garanti süreleri kalem bazında belirtilmiş mi?
- Apartmanda ortak alanları etkileyen işler için yönetim bilgilendirmesi kimin sorumluluğunda?
- Her sayfa iki tarafça paraflandı mı, birer kopya alındı mı?
Plan, çizim, renk kartı ve malzeme listesi gibi belgelerin sözleşmenin eki olduğunu belirtip bunları da imzalamak, metni çok daha güçlü hâle getirir. Küçük bir iş için bile iki sayfalık sade bir sözleşme, hiç olmamasından kat kat iyidir.
Kayseri Mimar olarak daire, banyo, mutfak ve iş yeri tadilatlarında işe keşifle başlıyor, keşif notlarını kalem kalem bir teklife ve ardından mahal bazlı kapsam, malzeme listesi, aşamalı ödeme planı ve garanti koşullarını içeren yazılı bir sözleşmeye dönüştürüyoruz. Süreç boyunca çıkan ek işleri onayınız olmadan yapmıyor, teslimi ortak kontrolle ve tutanakla tamamlıyoruz. Amacımız, işin sonunda iki tarafın da aynı belgeye bakıp “konuştuğumuz buydu” diyebilmesidir.
Sık Sorulan Sorular
Tadilat sözleşmesi noterden mi yapılmalı?
Hayır, tadilat sözleşmesinin geçerli olması için noterde yapılması genellikle zorunlu değildir; iki tarafın imzaladığı yazılı bir metin yeterlidir. Önemli olan kapsam, malzeme, süre, bedel ve ödeme koşullarının açıkça yazılması ve her sayfanın imzalanmasıdır. Yüksek bütçeli işlerde ek güvence isteyenler noter onayı tercih edebilir; emin olmadığınız durumlarda bir hukukçudan görüş almak doğru olur.
Küçük bir banyo tadilatı için de sözleşme gerekir mi?
Evet, küçük işlerde bile kısa bir yazılı sözleşme yapmak önerilir. Banyo tadilatında su yalıtımı, tesisat ve seramik gibi kalemler sonradan en çok tartışma çıkan konulardır. Bir iki sayfalık bir metinde işin kapsamını, malzeme markalarını, toplam bedeli, ödeme aşamalarını, teslim tarihini ve garanti süresini yazmak hem ev sahibini hem uygulayıcıyı korur.
Tadilatta peşin ödeme yapmak doğru mu?
Tüm bedeli peşin ödemek doğru değildir; ödemenin işin ilerleyişine bağlı aşamalara bölünmesi daha sağlıklıdır. Malzeme siparişi için makul bir başlangıç avansı, ardından söküm-tesisat, şap-yalıtım ve kaplama gibi kontrol edilebilir aşamalarda ara ödemeler, en sonda da eksikler giderildikten sonra teslim ödemesi yapılması önerilir. Her ödeme için yazılı belge istenmelidir.
Sözleşmede yazmayan ek işler için ödeme yapmak zorunda mıyım?
Sözleşmede ek işlerin yazılı onayla yapılacağı belirtilmişse, onay vermediğiniz bir iş için ödeme talebine itiraz etmek çok daha kolaydır. Bu yüzden sözleşmeye, kapsam dışı her işin başlamadan önce fiyat ve süre etkisiyle birlikte bir tutanağa yazılması ve sizin onayınızla yapılması kuralını eklemek gerekir. Böylece işin sonunda sürpriz faturalarla karşılaşmazsınız.
